Dit is de vertaling van het Engelstalige artikel “Are You Worshipping in Vain” (een persoonlijke boodschap van de eindredacteur) door Gerald E. Weston, verschenen in het Tomorrow’s World magazine van januari-februari 2026.
Het is tegenwoordig mode om uit te spreken dat alle religies gelijkwaardig zijn, dat geen enkele beter is dan de andere. Maar is dat echt wat mensen denken als het erop aankomt? De ervaring leert anders.
Vele jaren geleden bezocht ik een echtpaar dat overwoog te trouwen, maar zeer verschillende opvattingen had over de aanbidding van God. Ze geloofden in verschillende dagen voor de wekelijkse eredienst, ze aanbaden op en vierden verschillende jaarlijkse religieuze feestdagen, en ze hadden nog veel meer wezenlijk verschillende ideeën. Ik wees hen op een aantal obstakels waar ze in de toekomst mee te maken zouden krijgen, vooral als er kinderen zouden komen. Desondanks, ze waren 'verliefd' en hadden een antwoord op elke vraag die ik hen stelde. Aan hun oprechtheid bestond geen twijfel. Hun hoogste prioriteit op dat moment was om samen te zijn in een huwelijk – maar zodra dat doel bereikt was, zouden die verschillen ongetwijfeld hoger op de prioriteitenlijst komen te staan.
Toen hen gevraagd werd naar wat zij beschouwden als het uiteindelijke doel van het leven – Gods beloning – kwam er nog een duidelijk verschil aan het licht. De jonge vrouw dacht dat ze beiden naar de hemel zouden gaan, terwijl de jongeman de hemel niet zag als Gods beloning voor de mensheid. Ze verklaarde openlijk dat zijn religie net zo goed was als de hare, dat geen van beide voordelen had ten opzichte van de andere. Daarom deed ik haar het volgende voorstel: 'Waarom bekeer je je niet tot zijn geloof? Aangezien beide paden, zoals u zelf zegt, naar dezelfde bestemming leiden, zou het het leven dan niet harmonieuzer maken, vooral voor eventuele kinderen, als jullie beiden dezelfde gebruiken en tradities hielden?'
Op dat moment stortte haar idealistische houding in. Ze weigerde de religie van de jongeman te accepteren, waarmee ze haar bewering dat alle wegen naar dezelfde plaats leiden, tegensprak. Ik nam het haar zeker niet kwalijk dat ze de manier waarop ze van jongs af aan was opgevoed niet wilde veranderen. Dat is veel gevraagd van iemand, tenzij hij of zij er oprecht van overtuigd is dat zijn of haar eigen levenswijze verkeerd is en dat er een betere is. Anders handelen zou tegen iemands geweten ingaan, en de Bijbel waarschuwt ons daarvoor (Romeinen 14:23). Het punt is dat, wanneer het ter sprake komt, blijkt dat wat we louter zeggen te geloven en wat we werkelijk geloven vaak niet hetzelfde zijn.
Leiden alle wegen naar Detroit?
De logica leert ieder denkend mens dat niet alle wegen naar Rotterdam leiden. Wie weet waar iemand terechtkomt met dergelijk oppervlakkig denken! Het christendom – katholiek, orthodox, protestant – de islam, het jodendom, het hindoeïsme, het shintoïsme, het atheïsme, het agnosticisme en de duizenden andere 'ismen', elk met zijn eigen interne opsplitsingen, zijn niet harmonieus. De verwachte beloningen verschillen. De wegen naar die beloningen verschillen. Hun vereisten en gebruiken verschillen. De lijst is eindeloos en de verschillen zijn ingrijpend. Waar moeten we zelfs maar beginnen om de talloze verschillen op te sommen? En hoewel sommigen in onze moderne wereld de realiteit weigeren te accepteren, zijn de vruchten van elk niet hetzelfde – niet alle religies zijn even waardevol!
Hoewel ze God volstrekt niet op dezelfde manier begrijpen, beweren ze allemaal Hem (of Haar, of Het, of Zij) te aanbidden. Zelfs atheïsten aanbidden, zonder het te beseffen, de 'god' van het materialisme. Op zijn minst aanbidden mensen heel arrogant zichzelf, erop vertrouwend dat hun eigen beperkte verstandelijke vermogens kunnen bepalen wat God van hen verwacht – mocht het zo zijn dat Hij bestaat – alsof wij Hem zouden kunnen voorschrijven wat goed en kwaad, juist en onjuist is.
De vraag moet dus gesteld worden: is het mogelijk om God – zelfs de ware God – tevergeefs te aanbidden? Misschien hebt u hier nog nooit over nagedacht, maar als u de Bijbel als bron van waarheid beschouwt, is het verstandig om deze niet zo alledaagse vraag te overwegen. Om het botweg te zeggen: iedereen die gelooft dat God Zijn wil aan de onze zal aanpassen – ons accepteert ongeacht hoe we Hem benaderen – gelooft niet dat de Bijbel het geïnspireerde woord van God is. Maar als dat het geval is, waar zoekt u dan naar morele waarheid? Bij de filosofieën van mensen? Hoe gaat dat uitpakken?
De Bijbel laat er geen twijfel over bestaan dat er slechts twee opties in het leven zijn: God gehoorzamen of uw eigen weg gaan (Deuteronomium 12:8-9; 30:15-20). Uit de Bijbel blijkt duidelijk dat het volk Israël voor de laatste koos, en dat liep niet goed voor hen af. In Gods woord vinden we overal Zijn gezaghebbende definitie van goed en kwaad en het contrast daartussen – samen met het eindresultaat van elk van beiden.
Johannes, de apostel die het dichtst bij Jezus stond, definieerde zonde voor ons: "Ieder die de zonde doet, doet ook de wetteloosheid; want de zonde is de wetteloosheid [“wetsovertreding”, Leidse Vert.]" (1 Johannes 3:4). En de apostel Paulus bevestigt dat zonde – de overtreding van de wet – ook geldt voor heidenen, en dat er een consequentie aan verbonden is: "Want het loon van de zonde is de dood, [niet eeuwig leven in de hel] maar de genadegave van God is eeuwig leven, door Jezus Christus, onze Heere" (Romeinen 6:23). U kunt meer inzicht krijgen in dit belangrijke onderwerp door onze gratis boekje Johannes 3:16: Verborgen waarheden van het gouden vers te lezen.
Terug naar de centrale vraag
Kan God tevergeefs aanbeden worden? Maakt het uit hoe we Hem aanbidden? Is doctrine – dat wil zeggen, de leringen en gebruiken van een geloof – belangrijk? Ja volgens Jezus.
Op een dag werden de discipelen van Christus aangesproken omdat ze zich niet volgens de rituele gewoonte van de Farizeeën wasten voordat ze aten. Het is belangrijk te begrijpen dat dit geen wet van God was, maar een van de duizenden door mensen bedachte rituelen en tradities die de Joden hadden gecreëerd. Dat is duidelijk voor iedereen die het verhaal aandachtig leest. Toen Jezus werd gevraagd waarom Zijn discipelen de “overlevering van de ouden” niet volgden, antwoordde Hij: "… Waarom overtreedt ook u het gebod van God door uw overlevering?" Vervolgens parafraseerde Hij Jesaja 29:13: "Dit volk nadert tot Mij met hun mond en eert Mij met de lippen, maar hun hart houdt zich ver bij Mij vandaan; maar tevergeefs eren zij Mij, omdat zij leringen onderwijzen die geboden van mensen zijn" (Mattheüs 15:1-9).
Volgens Jezus Christus kunt u God dus inderdaad tevergeefs aanbidden! Maar dat is het gemakkelijke deel van het antwoord op deze vraag. Het moeilijke deel is: wat gaat u eraan doen als u ontdekt dat uw kerkgenootschap doctrines en tradities van mensen verkondigt in plaats van de leer van de Bijbel?
Velen begrijpen dat de 'heiliging' van de zondag niet van God komt, maar van de mens. Ze begrijpen dat Jezus niet op 25 december geboren is en dat de kerstgebruiken afkomstig zijn van heidense tradities. Ze begrijpen dat de dag waarop Christus volgens hen werd opgewekt, vernoemd is naar een heidense vruchtbaarheidsgodin en gevierd wordt met vruchtbaarheidssymbolen: paashazen, eieren, lelies en meer. Tegelijkertijd verwerpen ze bewust de Heilige Dagen die in de Bijbel staan en die door Jezus, Zijn apostelen en het Christendom van de eerste eeuw werden gevierd. Is God tevreden met door mensen bedachte tradities van aanbidding? Laat Hem antwoorden:
Wanneer de HEERE, uw God, de volken waar u naartoe gaat om die uit hun bezit te verdrijven, van voor uw ogen uitroeit, en u hen verdreven hebt en in hun land bent gaan wonen, wees dan op uw hoede dat u niet, nadat zij van voor uw ogen weggevaagd zijn, in dezelfde valstrik komt, en dat u niet vraagt naar hun goden, door te zeggen: Zoals deze volken hun goden gediend hebben, zo zal ik het ook doen. U mag ten aanzien van de HEERE, uw God, niet doen zoals zij! Want alles wat voor de HEERE een gruwel is, wat Hij haat, hebben zij voor hun goden gedaan. Zij hebben voor hun goden immers zelfs hun zonen en hun dochters met vuur verbrand. Dit alles wat ik u gebied, moet u nauwlettend in acht nemen. U mag er niets aan toevoegen en er ook niets van afdoen. (Deuteronomium 12:29-32).
God accepteert onze menselijke tradities niet als aanbidding van Hem. We kunnen Hem niet voorschrijven hoe Hij aanbeden dient te worden. Zo simpel is het eigenlijk: ja, u kunt God tevergeefs aanbidden. De echte vraag is: wat gaat u eraan doen?