Dit artikel is de vertaling van het Engelstalige artikel “Keys to Surviving Financial Crisis”, door Rod McNair, verschenen in het Tomorrow’s World magazine van september-oktober 2026.
Waar gaat de wereldeconomie naartoe? Zullen de kosten van levensonderhoud blijven stijgen? Zullen we een nieuwe recessie meemaken – of erger nog, een totale economische ineenstorting?
Dit zijn geen theoretische vragen. Of u nu een eigen bedrijf hebt, in loondienst werkt of een pensioen ontvangt, uw geld is belangrijk en deze vragen beïnvloeden uw leven. Maar wat kunnen we eraan doen? Kunnen we űberhaupt wel iets doen?
Veel van het financiële nieuws in de krantenkoppen is niet goed. We horen over tarieven en handelsoorlogen, angst voor een recessie, stijgende inflatie – en we zien de stijgende prijzen direct terug in onze boodschappen. Verschillende landen in de westerse wereld kampen met een extreem hoge schuldenlast, uitgedrukt als hun schuldratio, de verhouding tussen de schuld en het bruto binnenlands product (bbp).
We zien alarmerend nieuws over de staatsschuld van de V.S., die nu meer dan 35 biljoen euro bedraagt. Zo’n kolossale berg schulden is moeilijk te bevatten. De website World Population Review vermeldt dat de Amerikaanse staatsschuld 124 procent van het bbp bedraagt. Dit betekent dat de opgebouwde schuld van de Amerikaanse overheid aanzienlijk hoger is dan de waarde van de jaarlijkse productie van het hele land. Dat zou ons allemaal grote zorgen moeten baren.
Maar staatsschuld is niet alleen een Amerikaans probleem – andere landen doen het niet veel beter. De schuldquote van Frankrijk bedraagt 113 procent, en die van Canada is vergelijkbaar met 111 procent. Het Verenigd Koninkrijk zit daar niet ver achter met 93,6 procent.
Een groot aantal landen kampt met een aanzienlijke schuldenlast. En er zijn slechts een paar onverwachte rampen – ‘polycrises’, zoals ze nu worden genoemd – voor nodig om de prijzen te laten stijgen en banen te laten verdwijnen.
Dus, wat heeft de toekomst in petto? Het ontnuchterende nieuws is dat er moeilijke tijden aankomen. Maar u en ik kunnen ons voorbereiden. Als u zich zorgen maakt over het financiële welzijn van uw kinderen en kleinkinderen, hoeft u de toekomst niet onvoorbereid tegemoet te treden. U kunt van tevoren gewaarschuwd en ertegen gewapend zijn. U kunt de komende financiële crisis overleven.
Maar hoe?
WEES NIET BANG VOOR EEN ECONOMISHE INEENSTORTING
Multimiljardair Warren Buffett, voormalig CEO van het Amerikaanse investeringsbedrijf Berkshire Hathaway, is overduidelijk een zeer succesvolle investeerder. Toen de aandelenmarkten kelderden als reactie op de door de Amerikaanse president Donald Trump op 2 april 2025 aangekondigde tarieven, merkten verschillende marktanalisten Buffetts klassieke advies op: als het slecht gaat, houd dan uw hoofd koel, raak niet in paniek, wees geduldig en houd uw blik gericht op de lange termijn (“‘Keep your head’ if you’re spooked by tariffs: Warren Buffett once suggested reading a 19th century poem when stocks fall”, CNBC.com, 3 april 2025).
Dat is goed advies. Het is gemakkelijk om in paniek te raken wanneer de economie begint te haperen. En het is verleidelijk om u zorgen te maken over de toekomst, vooral als het om geld gaat.
Maar God wil niet dat we bang zijn voor de toekomst. Jezus was consequent in die boodschap aan Zijn discipelen en zei: “Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast bent, en Ik zal u rust geven”(Mattheüs 11:28). We kunnen zwaar gebukt gaan onder zorgen, angsten en twijfels, vooral wanneer we ons realiseren in welke gevaarlijke tijden we leven. Jezus zei tegen Zijn discipelen: “… pas op, word niet verschrikt, want al die dingen moeten gebeuren, maar het is nog niet het einde” (Mattheüs 24:6).
Later, vlak voor Zijn arrestatie, proces en executie, herhaalde Hij Zijn troostende woorden: “Laat uw hart niet in beroering raken…” (Johannes 14:1).
God wil niet dat we ons druk maken over morgen. Maar Hij wil wel dat we profetische waarschuwingen voor onze tijd begrijpen. Veel van de profetieën in het boek Ezechiël zijn bedoeld voor de Israëlitische landen van vandaag in de eindtijd. Voor een meer gedetailleerde beschrijving van de profetieën van Ezechiël en hun impact op de eindtijd, kunt u de uitzending van Gerald Weston bekijken met de titel “Ezekiel’s Message Unlocked”. U kunt deze vinden op ons YouTube-kanaal of op TomorrowsWorld.org.
ECONOMISCHE INEENSTORTING: GODS STRAF?
Laten we ons echter even richten op een profetie van Ezechiël:
Het woord van de HEERE kwam tot mij: En u, mensenkind, zo zegt de Heere HEERE over het land van Israël: Het einde is gekomen, het einde over de vier hoeken van het land [lees: ‘de aarde’]. Nu is het einde er voor u, Ik zal Mijn toorn op u afsturen, u oordelen overeenkomstig uw wegen, u al uw gruweldaden vergelden. Ik zal u niet ontzien, Ik zal geen medelijden hebben, want Ik zal u uw wegen vergelden, en uw gruweldaden zullen in uw midden zijn. Dan zult u weten, dat Ik de HEERE ben. (Ezechiël 7:1-4)
Het is een ontnuchterende blik op het oordeel dat spoedig over vele naties zal komen. Maar waarom komt dat oordeel? Omdat we Gods getuigenis hebben van hoe Hij wil dat we ons leven leiden – het heet de Bijbel – en toch leven maar heel weinig mensen daar echt naar.
Laten we verdergaan en kijken naar wat Ezechiël zegt over de omstandigheden wanneer de nakomelingen van Israël in de eindtijd ten val komen:
Zij zullen hun zilver op de straten werpen, en hun goud zal tot onreinheid zijn. Hun zilver en hun goud zal hen niet kunnen redden op de dag van de verbolgenheid van de HEERE. Hun ziel zullen zij er niet mee verzadigen, en hun ingewanden zullen zij er niet mee vullen, want het is voor hen een struikelblok van ongerechtigheid geweest [of: geworden]. (Ezechiël 7:19)
Dat beschrijft een totale economische ineenstorting. Wanneer er geen voedsel is, zal al het goud en zilver ter wereld geen enkel nut hebben. En deze omstandigheden zullen zich over de hele wereld verspreiden. Op de Dag van de Heer, wanneer de bazuinen van Openbaring klinken, zullen mensen zich niet langer druk maken over of ze goud of aandelen hebben gekocht of in onroerend goed hebben geïnvesteerd. Ze zullen alleen maar veilig willen zijn en genoeg te eten hebben.
Wanneer Christus terugkeert met macht en glorie, willen we er klaar voor zijn. En klaar zijn voor die dag doet u niet door een hoog salaris te hebben of het juiste pensioenplan te kiezen. Aangaande die dagen sprak Jezus een ernstige waarschuwing uit, maar eindigde Hij met een bemoedigende boodschap:
En er zullen tekenen zijn in zon, maan en sterren, en op de aarde benauwdheid onder de volken, in radeloosheid vanwege het bulderen van zee en golven. En het hart van de mensen zal bezwijken van vrees en verwachting van de dingen die de wereld zullen overkomen, want de krachten van de hemelen zullen heftig bewogen worden. En dan zullen zij de Zoon des mensen zien komen in een wolk, met grote kracht en heerlijkheid. Wanneer nu deze dingen beginnen te geschieden, kijk dan omhoog en hef uw hoofd op, omdat uw verlossing nabij is. (Lukas 21:25-28)
Hoe kunnen we de komende dagen van het oordeel dan met geloof en niet met vrees tegemoet treden? Door degelijke Bijbelse strategieën te vinden om de komende economische stormen te overleven.
WEES NIET ZOMAAR EEN CONSUMENT
Eén van die strategieën is simpelweg de juiste dingen kopen. We leven in een consumptiemaatschappij. Vooral in de welvarende westerse landen zijn mensen gewend geld uit te geven. Onze economieën zijn erop gebouwd. Soms geven we geld uit aan dingen die we echt niet nodig hebben – dat is het wonder van de moderne reclame. Adverteerders doen hun uiterste best om een vermeende behoefte te creëren aan een product dat ze verkopen, of het nu pizza is, sportschoenen of een nieuwe auto. Ze zijn meesters in het overtuigen van ons dat we dingen nodig hebben die we echt niet nodig hebben. En als we niet oppassen, kunnen we in een vicieuze cirkel terechtkomen waar de belangrijkste activiteit in ons leven simpelweg het consumeren van dingen is.
God sprak eeuwen geleden door de profeet Jesaja over de noodzaak om te kopen wat echt belangrijk is in het leven. Let op: “O, alle dorstigen, kom tot de wateren, en u die geen geld hebt, kom, koop en eet, ja, kom, koop zonder geld, zonder prijs, wijn en melk. Waarom weegt u geld af voor wat geen brood is, en uw arbeid voor wat niet verzadigen kan? Luister aandachtig naar Mij, eet het goede, en laat uw ziel vreugde scheppen in de overvloed” (Jesaja 55:1-2).
God zegt: U besteedt uw geld, uw tijd en uw energie aan dingen die niet echt blijvend zijn. En dit geldt voor ons vandaag de dag meer dan ooit , omdat we meer afleidingen en tijdverspillers hebben dan welke generatie dan ook vóór ons. Onze telefoons zijn verslavend. Sociale media zijn verslavend. Zelfs ogenschijnlijk onschuldige bezigheden, zoals het kijken naar herhalingen van oude tv-programma’s, of sport kijken, puzzelen of spelletjes doen, of lezen over beroemdheden, kunnen verslavend zijn. Maar wat bereiken we uiteindelijk met onze activiteiten in ons leven?
Met andere woorden, waar besteden we ons geld en onze tijd aan? Per slot van rekening is onze tijd ons leven.
We moeten ons niet alleen richten op fysieke bezigheden, maar ook, belangrijker, op geestelijke waarden. Jezus sprak over het belang van nadenken over wat we consumeren en zei: “Werk niet om het voedsel dat vergaat, maar om het voedsel dat blijft tot in het eeuwige leven, dat de Zoon des mensen u geven zal; want Hem heeft God de Vader verzegeld” (Johannes 6:27).
Vervolgens zei Hij: “Wie Mijn vlees eet en Mijn bloed drinkt, blijft in Mij en Ik in hem. Zoals de levende Vader Mij gezonden heeft, en Ik leef door de Vader, zo zal ook wie Mij eet, leven door Mij” (Johannes 6:56-57).
Natuurlijk bedoelde Christus dit niet letterlijk – maar we moeten de woorden van Christus indrinken en ons ermee voeden. We moeten Zijn woord elke dag bestuderen, zodat we gaan denken zoals Hij, handelen zoals Hij, volgen in Zijn voetstappen, Zijn wegen leren begrijpen en Hem gehoorzamen. Hij vat samen en verduidelijkt: “De Geest is het Die levend maakt, het vlees heeft geen enkel nut. De woorden die Ik tot u spreek, zijn geest en zijn leven” (Johannes 6:63).
Laten we, als we nadenken over investeren in de toekomst, ervoor zorgen dat we ons geld, onze tijd, onze energie en onze aandacht richten op iets dat echt blijvend is.
SLA SCHATTEN OP IN DE HEMEL
Dat brengt ons bij onze volgende strategie om in deze eindtijd te investeren: verzamel schatten in de hemel. Jezus leerde Zijn discipelen om zich niet alleen op het fysieke te concentreren, maar om vooral te investeren in hun geestelijke leven:
Verzamel geen schatten voor u op aarde, waar mot en roest ze verderven en waar dieven inbreken en stelen; maar verzamel schatten voor u in de hemel, waar geen mot of roest ze verderft, en waar dieven niet inbreken of stelen. Want waar uw schat is, daar zal ook uw hart zijn. (Mattheüs 6:19–21)
God wil dat we onthouden dat auto’s verroesten, dat huizen kunnen afbranden of waarin ingebroken kan worden, en dat geïnvesteerd geld in enkele ogenblikken kan verdwijnen. Sommigen verloren bijvoorbeeld tienduizenden euro’s tijdens de financiële crisis van 2008, toen door bedrijven gesponsorde pensioenregelingen van de ene op de andere dag een groot deel van hun waarde leken te verliezen.
Waar kunnen we op vertrouwen? En hoe moeten we de toekomst tegemoet treden? Let op iets anders dat Christus zei:
Daarom zeg Ik u: Wees niet bezorgd over uw leven, over wat u eten en wat u drinken zult; ook niet over uw lichaam, namelijk waarmee u zich kleden zult. Is het leven niet meer dan het voedsel en het lichaam meer dan de kleding? Kijk naar de vogels in de lucht: zij zaaien niet en maaien niet, en verzamelen niet in schuren; uw hemelse Vader voedt ze evenwel; gaat u ze niet ver te boven? Wie toch van u kan met bezorgd te zijn één el aan zijn lengte toevoegen? (Mattheüs 6:25-27)?
Als we erkennen dat God ons heeft geschapen, gevormd en leven heeft gegeven, moeten we niet vergeten dat Hij voor ons kan zorgen. Hij voedt de vogels, Hij vormt de bloesems aan de bomen en Hij brengt de vruchten van de velden voort. Dat is de focus die we moeten hebben, vooral nu we onzekere tijden ingaan.
Wees daarom niet bezorgd en zeg niet: Wat zullen wij eten? of: Wat zullen wij drinken? of: Waarmee zullen wij ons kleden? Want al deze dingen zoeken de heidenen. Uw hemelse Vader weet immers dat u al deze dingen nodig hebt. Maar zoek eerst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u erbij gegeven worden. (Mattheüs 6:31-33).
Christus brengt dat Koninkrijk wanneer Hij terugkeert. Wij moeten ernaar streven om in dat Koninkrijk te zijn, als prioriteit nummer één in ons leven. En daarnaast moeten wij naar Zijn gerechtigheid zoeken. We leren Zijn gerechtigheid door elke dag in Zijn woord te duiken. Het is niet alleen een sentimenteel gevoel, maar een levensbehoefte, net zoals de lucht die we inademen.
We hoeven ons geen zorgen te maken over de komende moeilijke tijden als we in de juiste dingen – Gods Koninkrijk en Zijn karakter – in ons leven investeren.
CONCENTREER U OP UW GEESTELIJKE ERFENIS
Een andere strategie om economische crises in de eindtijd tegemoet te treden is vooruitkijken naar de juiste erfenis. Sommigen wacht wellicht een erfenis. Als u dat bent, beschouw dat dan als een zegen. Maar als u geen ‘rijke oom’ in uw familie hebt, wanhoop dan niet; u hebt feitelijk een Vader in de hemel die niet alleen rijk is, maar die alles bezit.
En wanneer ik zeg alles, dan bedoel ik letterlijk alles. Merk op wat een van de profeten uit de oudheid zei: “Van Mij is het zilver en van Mij is het goud, spreekt de HEERE van de legermachten” (Haggaï 2:9).
Stop en denk eens even na: ook al hebben we een klein tekort aan contant geld – of misschien heel veel tekort – wat is dat dan in het licht van de middelen die onze Vader in de hemel heeft? Deze zijn onbeperkt. Hij bezit alles in alle sterrenstelsels, in het hele universum. Hij heeft het universum gemaakt.
Kan Hij voor ons zorgen? Kent Hij onze behoeften? Paulus schreef dat God “… u overeenkomstig Zijn rijkdom, [kan] voorzien van alles wat u nodig hebt, in heerlijkheid, door Christus Jezus” (Filippenzen 4:19).
En Hij is rijk – dat is geen metafoor. Hij bezit letterlijk alles, en dat moeten we niet vergeten. Sterker nog, Hij wil het ons als erfenis geven. David schreef: “De HEERE is mijn enig deel en mijn beker. U onderhoudt wat het lot mij toewees. De meetsnoeren zijn voor mij in lieflijke plaatsen gevallen, ja, een prachtig erfelijk bezit heb ik gekregen” (Psalm 16:5-6).
David zei: God, U bent mijn deel. U bent mijn erfenis. Ik ga U leren kennen en in alle eeuwigheid met U leven – dat is mijn erfenis!
En Hebreeën 2:8 geeft meer details als het zegt dat we “alle dingen” zullen beërven. Alle dingen omvatten uiteindelijk het gehele fysieke universum. Denk daar eens over na! De bestemming van de mens – en dat betekent u en ik – is om delen van de sterrenstelsels te erven om in te werken, te verzorgen en te verfraaien op manieren die we nu niet volledig kunnen doorgronden. Wat een geweldige erfenis wacht er op ons van onze Vader.
Als we in dit leven geen grote rijkdom hebben, is dat geen probleem. Als we ons leven aan God geven, heeft Hij grote plannen voor ons in het komende leven, en Hij is meer dan in staat om in de tussentijd in onze behoeften te voorzien.
ERKEN GOD IN AL UW WEGEN
En de laatste strategie? Erken voortdurend uw Schepper, Degene die u alles heeft gegeven.
Onze God heeft ons leven en adem gegeven. Hij heeft ons de kans gegeven om de vreugden van het leven te kennen. En natuurlijk leren we ook door het verdriet van pijn en het lijden in dit aardse bestaan. Het heeft allemaal een doel. Hij wil dat we leren Hem te vertrouwen, Hem lief te hebben en ons voor altijd aan Zijn weg te onderwerpen, voor ons welzijn. Hij wil ons behoud schenken door Zijn Zoon. Hij wil dat we in Zijn Familie leven. Maar we moeten Hem geloven, berouw hebben van onze zonden, Hem gehoorzamen en onder het bloed van Jezus Christus komen.
Wanneer we beseffen dat onze Vader ons elke goede en volmaakte gave heeft gegeven, zoals de apostel Jakobus opmerkt in Jakobus 1:17, dan behoren we ook bereid te zijn terug te geven aan onze Vader. En dat is wat Hij ons leert. Een goede uitleg hiervan vinden we in Maleachi 3:8: “Zou een mens God beroven? Werkelijk, u berooft Mij! En dan zegt u: Waarvan beroven wij U?”
Wie zou ooit God durven te beroven? Toch zegt Hij dat dat precies is wat er gebeurt. Hij legt uit: “En dan zegt u: Waarvan beroven wij U? Van de tienden en het hefoffer!” (v. 8). De Bijbel gebiedt de leden van Gods volk om een tiende van hun inkomen aan Hem terug te geven als erkenning van Zijn zegeningen en leiding in hun leven. Het niet geven van tienden aan God, zegt Hij, is in feite Hem beroven.
Merk op wat Hij daarna als gevolg noemt van het feit dat Zijn volk geen tienden geeft:
U bent door de vloek getroffen, omdat u Mij berooft, als volk in zijn geheel. Breng al de tienden naar het voorraadhuis, zodat er voedsel in Mijn huis is. Beproef Mij toch hierin, zegt de HEERE van de legermachten, of Ik niet de vensters van de hemel voor u zal openen, en zegen over u zal uitgieten, zodat er geen schuren genoeg zullen zijn. Ik zal ter wille van u de kaalvreter bestraffen, zodat hij de vrucht van de aardbodem bij u niet te gronde richt, en de wijnstok op het veld bij u niet zonder vrucht zal blijven, zegt de HEERE van de legermachten. Alle heidenvolken zullen u gelukkig prijzen, want u zult een aangenaam land zijn, zegt de HEERE van de legermachten. (Maleachi 3:9-12)
Laat dit tot u doordringen. Er zijn individuele gevolgen – en nationale gevolgen – voor het niet geven van tienden. En wat is een betere manier om ons voor te bereiden op moeilijke tijden dan God nu onze loyaliteit en trouw te tonen door Hem tienden te geven? Hij belooft te zorgen voor hen die Hem op de eerste plaats zetten. Hoeveel van ons in onze westerse wereld geven trouw tienden aan de God van de hemel, die ons regen geeft op de juiste tijd en zonneschijn voor warmte en om de gewassen te laten groeien? Erkennen we de God van de hemel, die ons elke klop van ons hart geeft?
Een klein beetje teruggeven aan de God die ons alle dingen heeft gegeven – en van plan is ons nog veel meer als erfenis te geven – is eigenlijk maar een klein offer. Verder:
Dan spreken zij die de HEERE vrezen, ieder tot zijn naaste: De HEERE slaat er acht op en luistert. Er is een gedenkboek geschreven voor Zijn aangezicht, voor wie de HEERE vrezen en wie Zijn Naam hoogachten. En zij zullen voor Mij, zegt de HEERE van de legermachten, op de dag die Ik maken zal, een persoonlijk eigendom zijn. Ik zal hen sparen, zoals een man zijn zoon spaart die hem dient. (Maleachi 3:16-17)
U kunt meer leren over tienden geven door het gratis studieboekje Gods volk geeft tienden! van de Wereld van Morgen te lezen. Deze waardevolle bron is beschikbaar op wereldvanmorgen.nl, waar u een gratis exemplaar kunt bestellen.
BESCHERMING KOMT VAN GOD
Goud, zilver, geld, onroerend goed of bankrekeningen zullen geen bescherming bieden in de komende moeilijke tijden. Wanneer financiële crises toeslaan, willen we dat God met ons is, wat betekent dat wij met Hem moeten zijn.
Wees op uw hoede dat u de HEERE, uw God, niet vergeet, en daardoor Zijn geboden, Zijn bepalingen en Zijn verordeningen, die ik u heden gebied, niet in acht neemt. Wanneer u eet, verzadigd wordt, goede huizen bouwt en daarin woont, uw runderen en uw kleinvee talrijk worden en ook uw zilver en goud toeneemt, ja, alles wat u hebt, talrijk wordt, … en dat u dan niet in uw hart zegt: Mijn eigen kracht en de macht van míjn hand heeft dit vermogen voor mij verworven. Maar u moet de HEERE, uw God, in gedachten houden, dat Hij het is Die u kracht geeft om vermogen te verwerven…. (Deuteronomium 8:11-13, 17-18)
Welke richting zullen de economieën van de westerse wereld de komende maanden en jaren opgaan? Zal het economisch een hobbelige weg zijn? De dingen kunnen voorspoedig gaan. Ze kunnen ook een tijdje slecht gaan. Maar op een gegeven moment, als deze naties geen berouw hebben en zich niet bekeren, zal God hen op een dieptepunt laten belanden.
Waar de weg ons ook heen leidt, we moeten wijs en voorzichtig zijn hoe we met geld omgaan. Maar bovenal moeten we de ‘big picture’ voor ogen houden – en de big picture, het grote plaatje, is dat er een God in de hemel is die ons heeft geschapen en ons alles geeft wat we nodig hebben, als we met heel ons hart alles van Hem verwachten. Hij is bezig met Zijn plan om ons voor altijd een geweldige bestemming in Zijn Koninkrijk te geven, als wij bereid zijn ons leven nu aan Hem te geven.


